ይዘት | DW

ዝግጅቶቻችን በድምፅ

የዕለቱን ዝግጅት ለማዳመጥ 16:00 - 17:00

የአንድ ሣምንቱ የስርጭት ኮሮጆም "ዝግጅት"ን በመጫን ሊገኝ ይችላል። የአማርኛ፣ የኪስዋሂሊ፣ የሀውሳ፣የእንግሊዝኛ፣ የፈረንሣይኛ እና የፖርቱጊዝኛ ቋንቋ ሥርጭት በሚተላለፍበት ጊዜ በኢንተርኔት በInternet Explorer 8 በቀጥታ ማድመጥም ይቻላል። በፌስቡክ፣ በዋትስአፕ እና በviber public chat DW Amharicም ልታገኙን ትችላላችሁ። አስተያየታችሁ ዓቢይ ግምት የሚሰጠው ነው፤ በ +49-228-429-164995 ደውሉልን። በዕለቱ ዓቢይ ርዕስ ላይ በ+49 -162-1056831 በSMS አስተያየት ላኩልን። ባጠቃላይ በዝግጅታችን ላይ አስተያየታችሁን በኢሜይልም ልትልኩልን ትችላላችሁ።

amharic@dw.com

ዜና በእንግሊዝኛ

ቪድዮውን ይመልከቱ። 01:47
አሁን በቀጥታ እየተሰራጨ ያለ
01:47 ደቂቃ
ታሪክ | 19.04.2018

ልዑል ሉዊ ዋጋሶሬ፤ የንጉሥ ልጅ የዲሞክራሲ ታጋይ

ባህል

ንጉሣዊ ብልፅግና

ለንደን የሚገኘዉ ዝነኛዉ በቪክቶርያ እና አልበርት ቤተ-መዘክር ባለፈዉ ሚያዝያ 27 ከኢትዮጵያ የተዘረፉትን ቅርሶች ለሕዝብ የሚያሳይ ዓዉደ ርዕይ መከፈቱ፤ ቅርሶቹ የት መቀመጥ አለባቸዉ የሚል አዲስ ክርክር አስነስቷል። ቅርሶቹ የብሪታንያ ጦር እና የአፄ ቴዎድሮስ ሠራዊት እንደ ጎሮጎርያኑ አቆጣጠር በ1968 ባደረጉት ዉጊያ ወቅት የብሪታንያ ጦር ከዘረፋቸዉ መካከል 20 ንጉሣዊና ሃይማኖታዊ ቅርሶች ይገኙበታል። 

ባህል

የቀድሞዉ የብሪታንያ ጦር ሠራዊትና ያስነሳዉ ዉዝግብ

የብሪታንያ ወታደሮች በመቅደላ።የብሪታንያ ጦር ድል ካደረገ በኋላ የፈለገዉን መዝረፍ ችሎ ነበር። ልቅ ዘረፋዉ በወቅቱ ኢንግላድ ዉስጥ ሳይቀር ዉዝግብ እና ሐፍረት አስከትሎ ነበር።«የእነዚህ ጥንታዊ ቅርሶች የተገኙበትን ትክክለኛ ሥፍራ በማንፀባረቅ፤ እና ታሪካቸዉን በማሳወቅ አስቸጋሪ እና ዉስብስቡን ሐቅ መጋፈጥ እንደልጋለን።»ሲሉ የቪክቶርያና አልበርት ቤተ-መዘክር ዳይሬክተር ትሪስትራም ሁንት ተናግረዋል።

ባህል

ያለፈዉን መጋፈጥ

የተዘረፉ ቅርሶችን ወደየመጡበት ሥፍራ የመመለሱ ዉስብስብ እሳቤ እና ምግባር በአውሮጳና በዩናይትድ ስቴትስ ዉስጥ ለበርካታ ዓመታት ሲያነጋግር ነበር። ለዉጤት ግን አልበቃም። አሁን ግን ቅርሶቹ ወደየነበሩበት ይመለሱ የሚለዉ ሐሳብ የዋና ዋና መንግስታት እና ቤተ-መዘክሮችን ትኩረት እየሳበ ይመስላል።የፈረንሳዩ ፕሬዚዳንት ኢማንዌል ማክሮ ባለፈዉ ኅዳር «የአፍሪቃን ጥንታዊ ቅርሶች መጠበቅ «ቅድምያ የሚሰጠዉ ጉዳይ» ነዉ ማለታቸዉ ይታወሳል።

ባህል

የምርጦች ምርጥ

በብሪታንያ ጦር ሠራዊት የተሰረቀው አብዛኛዉ የቅርስ መጠን አይታወቅም። በብሪታንያ ቤተ-መጻሕፍት ውስጥ በመቶዎች የሚቆጠሩ ውብ ጥንታዊ ፅሁፎች ይገኛሉ። "ምን እንደተፈፀም በሰፊው አይታወቅም" ያሉት ባለፈዉ የጎርጎረሳዉያን 2017 ከዚህ ዓለም በሞት የተለዩት ታዋቂዉ የታሪክ ምሁር ሪቻርድ ፓንክኸርስት «ወታደሮቹ ኢትዮጵያ የነበሯትን እና ያገኙትን እጅግ ዉብና ድንቅ የሆኑ የብራና ላይ ፅሑፎችና መጻሕፍትን ሁሉ መዉሰድ ችለዉ ነበር።» አብዛኛዎቹ ኢትዮጵያውያን የተወሰደዉን ዓይነት ጥራት እና ተፈላጊነት ያለዉ የብራና ፅሁፍ አይተዉ አያውቁም ነበር።"

ባህል

ዓለም አቀፍ ጠባቂዎች

ጥንታዊ ቅርሶችን ወደ ነበሩበት ሃገራት እንዲመለሱ የሚደረገዉ ክርክር ጠንካራ ነዉ።ይሁንና ቅርሶቹ የሚገኙባቸዉ ቤተ-መዘክሮች ቅርሶቹን የመጠበቁን ኃላፊነት የኛ ነዉ የሚል ጠንካራ አቋም አላቸዉ። « ለሕዝብ እይታ ፤ ለምርምር እንዲሁም በቅርስ ጥበቃ ስብስብ ስር እንዲዉሉ በመላዉ ዓለም ለሚገኙ ምሁራን ምርምር ሥራ ክፍት እንዲሆኑ ይደረጋል» ሲሉ የብሪቲሽ ቤተ መጻሕፍት ባልደረባ ሉዊስ መኔኖይ ተናግርዋል።

ባህል

ቅርሶችን ወደ አገራቸው መመለስ

ከመቅደላ የተዘረፈ አንድ የአንገት ሃብል በቅርቡ ወደ ኢትዮጵያ ማስመለስ ተችሎአል። "በብሪታንያ ለቅርስ የሚደረገዉ ጥበቃ እና እንክብካቤ ከእኛ የተሻለ መሆኑ እሙን ነዉ፤ ነገር ግን ከመቅደላ ተዘርፈዉ ለተመለሱ ቅርሶች አዲስ አበባ በሚገኘዉ የኢትዮጵያ ጥናት ተቋም የሚደረግላቸዉን ጥበቃና በምን ሁኔታ ላይ እንደሚገኝ ማየት ይችላል» ሲሉ የኢትዮጵያ የመቅደላ ቅርሶች አስመላሽ ማኅበር (AFROMET)ተባባሪ መስራች ፕሮፊሰር አንድሪያስ እሸቴ ተናግረዋል።

ባህል

የዲጂታል ቅጂዎች ሚና

የብራና ጽሑፎች እንዲመለሱ የሚከራከሩ ወገኖች እንደሚሉት አሁን ቅርሶቹ የሚገኙባቸዉ ቤተ-መጻሕፍት ከፍተኛ ጥራት ያላቸው የዲጂታል ቅጂዎችን ሥለሚኖራቸዉ የሚያጡት ነገር ብዙም የለም። "የምንጠብቃቸዉ ቅርሶች በመላው ዓለም ተደራሽ ለማድረግ ዲጂታል ቴክኖሎጂን መጠቀም እንችላለን" ሲሉ ሜንጎኒ ተናግረዋል። ቤተ-መጽሐፍቱ ከኢትዮጵያ የተሰበሰቡ 250 ጽሑፎችን በዲጂታል ቅጂ ለማስቀመጥ አቅቅዷል።ከነዚሕ ዉስጥ 25ቱ-የዲጅታል ቅጂዎች በኢንተርኔት ተሰራጭቷል።

ባህል

እርስን በተመለከተ በቤተ መጻሕፍት በኩል ያሉ ሕግጋት

ቅርሶቹ ወደ ዲጅታል ቅጂ ሲቀየሩ የሥነ-ጥበብ ስራዎቻቸዉ ይጎዳል። ብዙዎቹ በየሕዳጋቸዉ ብዙ ዝርዝር ማብራሪያ አላቸዉ።በዚሕም ምክንያት አጥኚዎች ከዲጅታሉ የማያገኙትን ለማግኘት እዚሕ ኢትዮጵያ የሚገኙትን ኦሪጂናሎቹን ማየት የሚፈልጉበት ብዙ ምክንያት አላቸዉ።» ሲሉ ፕሮፌሰር አንድርያስ እሸቴ ይናገራሉ።ይሁንና ቅርሶቹ የመመለስ-አለመመለሳቸዉ ዉሳኔ የቤተ-መዘክሮቹ አይደለም። የብሪታንያ ምክር ቤት በጉዳዩ ላይ መወሰን አለበት።

ባህል

የመፍትሔዎች ዓይነት

ቅርስን ለማስመለስ በሚደረገዉ ክርክር እንደሰወስተኛ አማራጭ የቀረበም ሐሳብ አለ። ቅርሶቹን ለጥንት ባለቤቶቹ ለረጅም ጊዜ ማዋስ የሚለዉ ነዉ። የቪክቶርያና አልበርት ቤተ-መዘክር ዳይሬክተር ትሪስትራም ሁንት እንደሚሉት የኢትዮጵያ ታሪካዊ ቅርሶች ለረጅም ጊዜ ዉሰት መስጠት የሚለዉን ሀሳብ አይቀበሉም።አሉላ ፓንክረስትም ይሕን ሐሳብ «በተገቢዉ መንገድ ለሟጓዝ ተገቢ እርምጃ።»ይሉታል።

አስተያየትዎ
አስተያየትዎን ለመላክ የአስተያየት መስጫውን ፎርም ይጠቀሙ።
09.2015 Crime Fighters MQ amharisch
ወንጀል ተፋላሚዎቹ

Albanian Shqip

Amharic አማርኛ

Arabic العربية

Bengali বাংলা

Bosnian B/H/S

Bulgarian Български

Chinese (Simplified) 简

Chinese (Traditional) 繁

Croatian Hrvatski

Dari دری

English English

French Français

German Deutsch

Greek Ελληνικά

Hausa Hausa

Hindi हिन्दी

Indonesian Indonesia

Kiswahili Kiswahili

Macedonian Македонски

Pashto پښتو

Persian فارسی

Polish Polski

Portuguese Português para África

Portuguese Português do Brasil

Romanian Română

Russian Русский

Serbian Српски/Srpski

Spanish Español

Turkish Türkçe

Ukrainian Українська

Urdu اردو